Nationaal Isolatieprogramma (NIP): Breng de subsidie naar bewoners toe

Na het opstellen van de transitievisie warmte staan gemeenten voor een volgende uitdaging: het lokaal uitvoeren van de plannen. Door de stijgende energieprijzen heeft een groot deel van de huishoudens te maken met een hogere, en in sommige gevallen voor hen onbetaalbare, energierekening. Bovendien willen we minder afhankelijk zijn van het aardgas uit Rusland. Dit maakt energiebesparing en het isoleren van slecht geïsoleerde huizen des te urgenter. Het Rijk kondigde op 2 april 2022 aan een aantal middelen in te zetten om bewoners een goed aanbod te kunnen doen, ook in een wijkaanpak. Een daarvan is de lokale aanpak van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP), waarvoor 4 miljard euro ter beschikking is gesteld. Wat betekent dit voor gemeenten? Wat houdt het NIP precies in en welke stappen kan een gemeente nu ondernemen?

Nationaal Isolatieprogramma (NIP)

Het Nationaal Isolatieprogramma is de meerjarige aanpak van het Rijk om 2,5 miljoen woningen beter te isoleren. Het NIP kan (bovenop de 30% subsidie uit de ISDE) besteed worden aan isolatiemaatregelen, inclusief het proces en de ontzorging daaromheen. De nadruk ligt daarbij op de 1,5 miljoen woningen die slecht geïsoleerd zijn: label D, E, F en G. Deze woningen moeten uiterlijk in 2030 verduurzaamd zijn. 

Het isolatieprograma bestaat uit een aantal actielijnen, waarover we graag meedenken met gemeenten. Een van de actielijnen is het isoleren van 750.000 koopwoningen op eigen initiatief en via collectieve inkoopinitatieven. Sinds 2012 organiseren wij deze voor inmiddels meer dan 100 gemeenten. Een tweede is een lokale aanpak om 750.000 koopwoningen te isoleren, waarbij stappen gezet worden richting de standaard voor woningisolatie en een extra bijdrage en hulp voor bewoners in het vooruitzicht worden gesteld. Dit bouwt voort op de aanpak van energiearmoede

Afgelopen juli hebben gemeenten het eerste NIP-budget ontvangen als onderdeel van de aanpak energiearmoede. Voor het tweede deel wordt gemeenten gevraagd een meerjarig plan in te dienen dat aansluit op de transitievisie warmte en eventuele bewonersinitiatieven. Sinds eind september kunnen burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties reageren met hun ideeën over de regeling (consultatie). Deze consultatieperiode is nu in volle gang. De regeling kan vanaf begin 2023 aangevraagd worden en het uitgekeerde budget kan besteed worden tot 31 december 2024.

Wat betekent het programma voor jouw gemeente: hoe pak je dit aan, welke stappen zet je en hoe betrek je bewoners?

Gemeenten moeten de komende jaren steeds intensiever met huiseigenaren in gesprek komen en blijven, en ze stimuleren steeds meer maatregelen te laten nemen. Zonder flinke externe aansporing is gebleken dat huiseigenaren de woning vrijwel nooit in één keer grotendeels of volledig  verduurzamen, maar dit stapsgewijs doen. 

De extra middelen gaan hier zeker bij helpen, maar de ervaring is dat zulke regelingen niet automatisch hun weg vinden naar de juiste bewoners. Veel bewoners – en zeker diegenen die nog niets verduurzaamd hebben – ervaren het nemen van grote energiebesparingsmaatregelen als ingewikkeld: “Hoe moet ik dit doen? Welke maatregelen, materialen of apparaten moet ik kiezen? Waar vind ik een goed aanbod in prijs en kwaliteit? En wie kan ik vertrouwen?” Nu het steeds drukker wordt bij uitvoerende partijen is het meer dan ooit nodig om bewoners hierbij te helpen. Zowel financieel als bij het ondernemen van actie. 

Het is als gemeente bijvoorbeeld mogelijk om isolatiemaatregelen voor woningeigenaren in slecht geïsoleerde woningen tot wel 100% te vergoeden (met een maximum per huishouden). Zo kosten spouw- en vloerisolatie zo’n €1500 voor een gemiddeld rijtjeshuis en gedacht kan worden om deze kosten grotendeels te dekken middels een extra bijdrage vanuit de gemeente. Dat is een substantiële stimulans waarvan verwacht kan worden dat dit de deelname en actiebereidheid van woningeigenaren aan verduurzamingsacties aanzienlijk zal vergroten.

Ontzorging bij planvorming en lokale uitvoering van het NIP

Om tot een plan te komen en deze uit te voeren is een flinke organisatie nodig. Winst uit je woning kan hierin ondersteuning bieden: van strategie tot communicatie. We kunnen zelfs nu al – voordat het budget is ontvangen – een campagne om bewoners te bereiken uitrollen. Het is beter om niet te lang te wachten met de winter voor de deur!

Kom meepraten en sparren over het NIP op 3 november

Tijdens onze aankomende kennissessie op 3 november gaan we graag hierover met jou en andere gemeenten in gesprek. Weet je ook nog niet helemaal wat moet, mag en kan omtrent het NIP? Sluit dan aan en we praten je bij. Ook delen we onze inzichten over het aanpakken van energiearmoede in de praktijk. Een energiecoach komt aan het woord en gemeente Maassluis vertelt over haar ervaring.

Ben je er ook bij? Meld je hier aan:

Deel online