SpUk LAI: Hoe vertaal je RVO-inzichten naar méér geïsoleerde woningen?

Met de SpUk LAI hebben gemeenten een krachtig middel in handen om slecht geïsoleerde woningen met een lage WOZ-waarde aan te pakken. Inmiddels heeft 100% van de Nederlandse gemeenten in ten minste één van de tranches een bijdrage ontvangen. Maar hoe vertalen die plannen zich naar daadwerkelijke voortgang in de wijk? Uit de monitoringdata (stand begin 2025) komen een aantal heldere succesfactoren en uitdagingen naar voren.

1. Inwoners bereiken: Ga langs de deuren

Hoewel drukwerk (zoals brieven en flyers) en websites door de meeste gemeenten het vaakst worden ingezet om bewoners te informeren, loont een actievere benadering. Gemeenten die kiezen voor een gerichte huis-aan-huis aanpak boeken gemiddeld sneller voortgang (13%) dan gemeenten die dit niet doen (10%). Ook het aandeel gemeenten dat échte topscores haalt (meer dan 50% van de doelstelling gerealiseerd), ligt bij de huis-aan-huis aanpak ruim drie keer zo hoog.

Onze les: Brieven sturen is een prima start, maar bewoners écht activeren gebeurt aan de voordeur. Een gerichte wijk- of straataanpak verlaagt de drempel enorm.

2. Korte lijnen en duidelijke regie

De keuze voor de juiste uitvoeringspartner is cruciaal voor de snelheid. Gemeenten die intensief samenwerken met lokale energiecoöperaties om de doelgroep te bereiken, lopen gemiddeld voorop qua voortgang (15%). Wordt de uitvoering echter verdeeld over een complex web van te veel interne en externe partijen zonder duidelijke regie? Dan is de groep gemeenten die nog helemaal niet is gestart het grootst. Hou de lijnen dus kort en kies voor partners die de uitvoering van A tot Z uit handen kunnen nemen.

3. Regionale samenwerking heeft tijd nodig

Iets meer dan de helft van de gemeenten werkt in de tweede tranche regionaal samen. Opvallend is dat samenwerkende gemeenten gemiddeld iets minder ver zijn met de daadwerkelijke realisatie dan gemeenten die het alleen doen. De verklaring? Het juridisch en organisatorisch inrichten van een nieuw samenwerkingsverband kost simpelweg tijd.

Dat samenwerking wél werkt op de lange termijn, bewijzen regio’s als Oost-Groningen (39% voortgang) en de Bollenstreek (33% voortgang). Het geheim hierachter? Deze netwerken bestonden vaak al vóór de SpUk LAI, waardoor zij direct konden doorpakken.

4. Bied gerichte ondersteuning (en ontzorging)

Een kleine groep gemeenten kiest ervoor om geen specifieke ondersteuning (zoals energieadvies of hulp bij subsidieaanvragen) aan te bieden onder de SpUk LAI. De data laat zien dat deze groep aanzienlijk achterblijft qua voortgang en dat nog geen enkele gemeente hier de 40% voortgang heeft gepasseerd. De doelgroep van deze regeling heeft juist behoefte aan begeleiding. Daarnaast valt op dat ruim 94% van de gemeenten inmiddels ook de Doe-Het-Zelf (DHZ)-bijdrage heeft aangevraagd (vaak via vouchers of subsidieregelingen), waarmee een extra drempel voor actieve bewoners wordt weggenomen.

Het rapport sluit af met een belangrijke nuance: papier is geduldig. Uit een vergelijking met bredere monitoringsdata (LWIB) blijkt dat bijna de helft van de gemeenten in de praktijk andere, flexibelere keuzes maakt dan vooraf in de SpUk-aanvraag is opgeschreven. De praktijk vraagt om slagkracht en flexibiliteit.

Wat betekent dit voor jouw gemeente? Loop je aan tegen een tekort aan interne capaciteit om een intensieve huis-aan-huis aanpak op te zetten, of wil je snel een DHZ-voucherregeling uitrollen zonder het wiel zelf uit te hoeven vinden?

Winst uit je woning ontzorgt zowel de gemeente als de bewoner: van de eerste brief en de actie aan de voordeur tot het regelen van een betrouwbare isolatiemonteur. Zo zetten we samen het SpUk-budget snel en efficiënt om in comfortabele woningen.

Benieuwd hoe wij jouw gemeente kunnen ondersteunen bij een resultaatgerichte uitvoering van de eerste of tweede tranche? Neem contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek.